Mẹ Nên Chăm Sóc Trẻ Sơ Sinh Bị Ọc Sữa Và Thở Khò Khè Như Thế Nào?

Trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè là hiện tượng khá phổ biến trong những tháng đầu đời và đa phần không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu ba mẹ chưa chăm sóc trẻ sơ sinh đúng cách hoặc tình trạng này đi kèm các dấu hiệu bất thường, sức khỏe của bé có thể bị ảnh hưởng. Trong bài viết dưới đây, Chilux sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ nguyên nhân và hướng xử lý phù hợp để chăm sóc bé an toàn hơn.

1. Vì sao trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè?

Trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè trong những tháng đầu đời chủ yếu do hệ tiêu hóa và phản xạ nuốt chưa hoàn thiện. Ở giai đoạn này, sự phối hợp giữa động tác nuốt và hít thở của trẻ còn non yếu nên sữa dễ tràn vào vùng họng, khiến trẻ sơ sinh bị trớ sữa kèm theo tiếng thở khò khè.

1.1 Bé bú sai tư thế

Tư thế bú không đúng cũng là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè. Việc cho bé nằm bú hoặc nghiêng bình sữa quá nhiều có thể khiến sữa chảy ngược lên mũi và đường thở, gây sặc và phát ra tiếng khò khè khi thở.

1.2 Bé bị trào ngược dạ dày

Trong 6 tháng đầu đời, trẻ sơ sinh rất dễ gặp tình trạng trào ngược dạ dày. Nguyên nhân là do dạ dày của bé còn nhỏ, nằm ngang và chưa đóng kín hoàn toàn. Khi bé bú quá no hoặc nằm ngay sau khi bú, sữa dễ bị trào ngược ra ngoài, khiến trẻ sơ sinh bị sôi bụng và ọc sữa, ảnh hưởng đến đường hô hấp, khiến bé thở khò khè.

Nhiều mẹ bỉm lo lắng không biết tình trạng trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa có sao không. Thực tế, nếu trẻ sơ sinh bị ọc sữa nhẹ, vẫn sinh hoạt bình thường, bú tốt và tăng cân đều thì đây thường là hiện tượng sinh lý phổ biến ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, khi trẻ nôn trớ thường xuyên, kèm theo quấy khóc nhiều, bú kém hoặc chậm tăng cân, mẹ nên sớm đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn kịp thời.

1.3 Bé bị viêm đường hô hấp hoặc dị ứng

Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè có thể liên quan đến viêm đường hô hấp hoặc dị ứng. Do hệ miễn dịch còn non yếu, trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết thay đổi hoặc các tác nhân từ môi trường, dẫn đến tăng tiết dịch nhầy ở mũi và họng. Lượng dịch này có thể cản trở đường thở, khiến trẻ thở khò khè và dễ bị trớ sữa.

2. Mẹ nên làm gì hạn chế tình trạng trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè?

Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa và thở khò khè thường có mối liên hệ với nhau và có thể cùng tăng hoặc cùng giảm. Khi được chăm sóc đúng cách, tình trạng này có thể cải thiện rõ rệt và hạn chế nguy cơ sặc sữa tái diễn. 

2.1 Vỗ ợ hơi đúng cách sau mỗi cữ bú

Vỗ ợ hơi sau mỗi cữ bú giúp không khí trong dạ dày bé thoát ra ngoài, từ đó giảm cảm giác đầy bụng, hạn chế tình trạng bé bị ọc sữa và thở khò khè.

Cách vỗ ợ trên vai: Mẹ đặt một chiếc khăn sạch lên vai, bế bé thẳng người và để cằm bé tựa vào vai mẹ. Một tay giữ cố định cơ thể bé, tay còn lại vỗ nhẹ nhàng vào lưng theo hướng từ dưới lên cho đến khi bé ợ hơi.

Cách vỗ ợ ôm trên tay: Khi bé đã cứng cáp và giữ cổ tốt, mẹ bế bé trước ngực, cho mặt bé hướng ra ngoài. Một tay đỡ phần mông, tay còn lại vòng qua bụng và vỗ nhẹ vào lưng bé để hỗ trợ bé ợ hơi.

Cách vỗ ợ ngồi trên đùi: Mẹ đặt bé ngồi thẳng trên đùi, thân người hơi nghiêng về phía trước, mặt quay sang một bên. Một tay mẹ đỡ phần ngực và cằm để cổ bé không bị gập, tay còn lại vỗ nhẹ lưng bé theo hướng từ dưới lên. 

Cách vỗ ợ nằm sấp: Mẹ có thể đặt bé nằm sấp trên cánh tay, đảm bảo đầu bé cao hơn ngực. Hoặc cho bé nằm sấp ngang trên đùi, bụng áp vào đùi mẹ, đầu quay sang một bên. Một tay giữ cằm bé, tay còn lại vỗ nhẹ hoặc xoa tròn vùng lưng giúp bé dễ ợ hơi hơn.

Nếu sau khoảng 5 phút bé chưa ợ, mẹ có thể cho bé nằm nghỉ vì lượng khi trong dạ dày bé còn ít. Tuy nhiên, mẹ vẫn nên bế bé thêm 10 – 15 phút để tránh ọc sữa.

2.2 Điều chỉnh tư thế bú và lượng sữa

Việc cho bé bú đúng tư thế, dù bú sữa mẹ hay bú bình, sẽ giúp bé bú dễ dàng hơn và giảm nguy cơ sặc sữa. 

Cách thực hiện: Khi cho bú, mẹ cần đảm bảo đầu và thân bé nằm trên cùng một đường thẳng, bụng bé áp sát bụng mẹ. Mặt bé quay vào ngực, mũi đối diện núm vú và mẹ dùng tay đỡ toàn bộ cơ thể bé.

Ngoài ra, mẹ nên chia nhỏ các cữ bú trong ngày, tránh để bé bú quá no nhằm hạn chế tình trạng ọc sữa.

2.3 Vệ sinh mũi cho bé bằng nước muối sinh lý

Mẹ có thể vệ sinh mũi cho bé bằng nước muối sinh lý theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm làm sạch khoang mũi, giảm dịch nhầy và phòng ngừa các bệnh đường hô hấp.

Cách thực hiện: Đặt bé nằm nghiêng, đầu hơi cao hơn thân để dịch mũi dễ thoát ra ngoài, sau đó nhỏ 1 – 2 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi và chờ khoảng 1 – 2 phút. Tiếp theo, dùng tăm bông sạch hoặc dụng cụ hút mũi phù hợp để nhẹ nhàng lấy dịch nhầy ra, cuối cùng lau lại mũi bé bằng khăn mềm, sạch.

Bên cạnh các biện pháp chăm sóc thông thường, mẹ có thể tham khảo thêm một số mẹo dân gian chữa khò khè cho trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, nếu tình trạng không có dấu hiệu cải thiện hoặc diễn tiến nặng hơn, mẹ nên sớm đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phù hợp. 

3. Khi nào thì cần gặp bác sĩ

Ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Trẻ có biểu hiện thở gấp, khó thở, lồng ngực co rút rõ khi hít vào
• Sốt cao kéo dài, nôn trớ nhiều lần
• Trẻ biếng bú, chậm tăng cân hoặc sụt cân
• Tình trạng khò khè kéo dài, không cải thiện dù đã thay đổi cách chăm sóc

Trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè thường khiến ba mẹ lo lắng và lúng túng trong cách xử lý. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ hơn nguyên nhân và có hướng chăm sóc phù hợp, giúp bé luôn an toàn và dễ chịu hơn trong những tháng đầu đời.